English
Nhan nhản công trình nước sạch "đắp chiếu"
09/12/2015Hoang phí
Trong những năm qua, tỉnh Bình Định đã huy động nhiều nguồn vốn khác nhau để đầu tư xây dựng 136 công trình cấp nước (CTCN), gồm 105 CTCN tự chảy và 31 CTCN bằng máy bơm ở khu vực nông thôn tại 11/11 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.
Các CTCN nói trên có tổng công suất thiết kế 44.920 m3/ngày đêm, phục vụ cấp nước sinh hoạt cho 403.910 người dân. Tuy nhiên, hiện nay nhiều công trình dựng xong chỉ để “ngó” chứ không hoạt động, nhiều công trình hoạt động “cho có” chứ không phát huy được hiệu quả, gây lãng phí cả đống tiền của mà người dân không được hưởng lợi như mong muốn.
Ông Hồ Đắc Chương, Giám đốc Trung tâm NS-VSMTNT Bình Định, thừa nhận, trong số 136 CTCN đã được đầu tư xây dựng, có 23 công trình xây dựng xong “đắp chiếu” để đó chứ không hoạt động, 113 công trình đang hoạt động nhưng phát huy hiệu quả kém.
Nhan nhản CTCN bị bỏ hoang phế
Trong số các công trình đang hoạt động, có 28 công trình thường xuyên bị khô nước vào mùa nắng. Như vậy, cứ vào mùa nắng là có có 51 CTCN phải “đắp chiếu”, tập trung nhiều ở các huyện miền núi như: Vĩnh Thạnh 6 công trình, An Lão 6 công trình và Vân Canh 4 công trình.
Quản lý yếu kém
Đối với mô hình tổ chức quản lý và nhân lực quản lý vận hành CTCN, ở Bình Định có mô hình quản lý Trung tâm nước (Trung tâm NS-VSMTNT) quản lý 3 công trình; Ban quản lý cấp nước huyện quản lý 6 công trình; UBND xã quản lý 19 công trình; HTX quản lý 5 công trình; doanh nghiệp quản lý 11 công trình; cộng đồng quản lý 91 công trình và đơn vị tư nhân 1 công trình.
Ông Hồ Đắc Chương cho biết: “Thực tế cho thấy, có rất nhiều mô hình quản lý đã bộc lộ sự yếu kém về nhiều mặt, trong đó mô hình cộng đồng quản lý là kém nhất. Phần lớn UBND các huyện giao cho UBND xã quản lý CTCN, nhưng xã giao lại cho trưởng thôn làm nhiệm vụ quản lý, vận hành công trình, hình thức này được gọi là cộng đồng tự quản lý.
Trưởng thôn thì không được đào tạo, không được trả lương quản lý, không có kinh phí sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ và không quy định thu phí sử dụng nước. Do vậy, các CTCN do cộng đồng quản lý đang bị hư hỏng, hoạt động kém hiệu quả, trong đó có 23 công trình không hoạt động nhưng không có biện pháp khắc phục”.
Cũng theo ông Chương, mô hình UBND xã quản lý nhiều CTCN, nhưng việc tổ chức quản lý, vận hành công trình cũng không đúng quy định; người quản lý vận hành công trình chưa qua đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ, thường là những nông dân làm việc bán thời gian, theo nhiệm vụ của UBND xã giao và hưởng lương từ UBND xã, tinh thần phục vụ không cao, nên nhiều công trình xuống cấp, hư hỏng. Tình hình tài chính của mô hình này cũng không minh bạch, rõ ràng.
“Kiểm tra hoạt động quản lý tài chính thu phí nước và chi phí khác tại UBND các xã quản lý CTCN, chúng tôi thấy vấn đề này chưa rõ ràng, minh bạch giữa quản lý nhà nước cấp xã và hoạt động sự nghiệp có thu. Đối với công trình do cộng đồng quản lý thì việc tự thu, tự chi không có cơ quan kiểm soát”, ông Chương cho hay thêm.
"Chúng tôi đề nghị UBND tỉnh nâng cấp mô hình quản lý Trung tâm nước như là một cơ sở bồi dưỡng cho công nhân quản lý vận hành ở các địa phương; giao Trung tâm quản lý vận hành công trình có quy mô từ 1.000 m3 trở lên và kiểm soát chất lượng nước CTCN sinh hoạt nông thôn. Ngoài ra, UBND tỉnh có quy định cụ thể chế tài đối với các đơn vị quản lý cấp nước vi phạm chất lượng nước", ông Hồ Đắc Chương.
