Phát biểu khai mạc tọa đàm, Tổng biên tập Báo Nhân Dân Thuận Hữu cho rằng, bước sang năm 2012, tình hình kinh tế thế giới dự báo sẽ tiếp tục có những biến động khó lường. Trong nước, những hạn chế, yếu kém của nền kinh tế ngày càng bộc lộ sâu sắc hơn, đặt ra yêu cầu cấp bách phải nhanh chóng cơ cấu lại nền kinh tế. Ông cũng “định hướng” rõ nội dung của tọa đàm tập trung thảo luận và đề xuất các ý kiến trên 3 lĩnh vực chính trong tổng thể cơ cấu lại nền kinh tế đó là: Tái cấu trúc đầu tư công; cơ cấu lại thị trường tài chính với trọng tâm là tái cấu trúc hệ thống các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính khác và tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) mà trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước; cũng như các điều kiện, những phân tích, đánh giá, dự báo những khó khăn, thách thức này cùng các chính sách, giải pháp vượt qua nhằm bảo đảm quá trình cơ cấu lại nền kinh tế thực hiện thành công.

 

Chủ trì phần thảo luận về tái đầu tư công và tái cơ cấu DNNN, Bộ trưởng Vương Đình Huệ nhìn nhận năm 2012 là năm huy động tổng lực các nguồn lực từ nhiều khu vực kinh tế để khởi động mạnh mẽ quá trình tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. Trong đó cần giảm đầu tư công tăng cường hình thức đầu tư công-tư (PPP)…Đồng tình với nhận định này, ông Nguyễn Đình Cung, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ cho rằng đã đến lúc thực hiện việc huy động hợp lý tổng mức đầu tư xã hội, đặt trong mối quan hệ với các cân đối lớn của nền kinh tế. Cụ thể, cần giảm tỷ trọng đầu tư công trong tổng đầu tư toàn xã hội, vốn nhà nước chỉ nên tập trung cho xây dựng hệ thống hạ tầng;  có chính sách, “vốn mồi” khuyến khích thu hút vốn đầu tư trong nước và quốc tế, đặc biệt chú trọng đến vốn tư nhân trong nước cho đầu tư thông qua hình thức hợp tác công – tư… “ Đã đến lúc sẵn sàng chấp nhận việc DN tư nhân có năng lực tham gia đến đâu thì đầu tư của nhà nước có thể rút dần đến đó…” ông Cung nói.

 

Tham luận tại tọa đàm về tái cơ cấu, GS.TS Vương Đình Huệ cho biết Bộ  Tài chính được Chính phủ giao chủ trì, xây dựng đề án Tái cấu trúc DNNN, do Bộ trưởng Bộ Tài chính làm trưởng ban chỉ đạo xây dựng đề án. Theo Bộ trưởng , tái cấu trúc DNNN nhằm đạt các  mục tiêu lớn: nâng cao năng lực hoạt động, hiệu quả sản xuất kinh doanh, sức cạnh tranh của khu vực DNNN; lành mạnh hóa và nâng cao năng lực tài chính, đảm bảo cơ cấu tài chính hợp lý cho sự phát triển lành mạnh và bền vững của từng DNNN; nâng cao khả năng quản trị DN..

Bộ trưởng nhấn mạnh tái cơ cấu DNNN sẽ phải xây dựng, hình thành được một số tập đoàn có quy mô lớn có thể cạnh tranh quốc tế; DNNN có thể cạnh tranh khu vức và một số DNNN, tập đoàn, TCT có vai trò đầu tàu, dẫn dắt, điều tiết kinh tế trong phạm vi quốc gia. Đồng thời cần làm sớm việc phân loại từng nhóm DN như DNNN nắm 100% vốn, DNNN nắm trên 75% vốn, DNNN nắm từ 65-75% vốn hoặc nhóm DNNN không nắm cổ phần chi phối…

Về nhóm các giải pháp chủ yếu thực hiện tái cấu trúc DNNN, Bộ trưởng Vương Đình Huệ khẳng định, có 5 nhóm giải pháp, gồm: Sớm hoàn thiện, ban hành tiêu chí phân loại DNNN theo ngành nghề, lĩnh vực; Thực hiện sắp xếp các DNNN hiện có  thành các nhóm DN và có giải pháp tái cấu trúc  đối với từng nhóm; Thực hiện nhất quán, đẩy mạnh cổ phần hóa DNNN theo hưởng giảm tỷ lệ  sở hữu nhà nước tại DN; Tổ chức sắp xếp và tái cấu trúc từng DN, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước; Đổi mới, tăng cường quản lý giám sát nhà nước đối với DNNN; Sắp xếp, tái cấu trúc căn bản các công ty nông, lâm nghiệp.

Về lộ trình thực hiện, Bộ  trưởng Vương Đình Huệ cho biết, tái cấu trúc DNNN phải được thực hiện theo bước đi, lộ trình đồng bộ, phù hợp ngay từ năm 2012 để 2015 cơ bản hoàn thành các kế hoạch lớn như cổ phần hóa, hoàn thiện hệ thống thể chế quản lý, giám sát, quản trị DN, đào tạo con người, làm cơ sở quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo…

Tuy nhiên, vấn đề tái cơ cấu DNNN, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cũng cho biết, đây là việc rất khó khăn, phức tạp, liên quan đến nhiều vấn đề, quyền lợi của nhiều nhóm lợi ích, DN và toàn xã hội nên đòi hỏi nhiều phải thực hiện rất đồng bộ.. Quá trình tái cơ cấu DNNN cần ít nhất khoảng 55 nghìn tỷ đồng để giải quyết một số vấn đề về lao động, chính sách, xử lý tồn tại của DN, và cần phải tính toán bổ sung vốn điều lệ cho DNNN…

 

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến của lãnh đạo các bộ ngành, tổ chức, nhà khoa học đã đưa ra các giải pháp tập trung khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán và đầu tư thiếu đồng bộ đã tồn tại từ nhiều năm; giải quyết mâu thuẫn giữ việc phân bổ kế hoạch vốn cho dự án với khả năng của ngân sách; vấn đề quy hoạch; trách nhiệm cá nhân của người ra quyết định đầu tư; việc phân cấp đầu tư giữa trung ương và địa phương.. Đối với tái cơ cấu DNNN, cơ quan chức năng cần tập trung hoàn thiện các quy định, thể chế liên quan đến quản lý DNNN, thắt chặt mối liên kết giữa các DN thành viên trong tập đoàn và tổng công ty; đào tạo nâng cao năng lực quản trị. Đồng thời, mỗi DN tự chuyển đổi phát triển chiều sâu, huy động nguồn lực đầu tư, tự phải nhìn nhận rõ điểm yếu thế mạnh của mình để thực hiện tái cơ cấu cho phù hợp…

Liên quan đến tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết NHNN đã xây dựng lộ trình trong đó tập trung phát triển nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng ngân hàng. Theo đó, từ nay đến năm 2013, rước mắt NHNN sẽ thực hiện phân nhóm các tổ chức tín dụng, hỗ trợ thanh khoản với các tổ chức tín dụng gặp khó khăn, xây dựng phương án tái cấu trúc các ngân hàng hoạt động chưa tốt, với nguyên tắc phải đảm bảo an toàn, tránh đổ vỡ “đánh chuột, nhưng không làm vỡ bình quý”…tiếp theo sẽ  thực hiện hoàn chỉnh tái cấu trúc toàn bộ hệ thống ngân hàng thương mại vào năm 2015.