English
VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ THỦY LỢI 35 NĂM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
03/12/2015Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo và chuyên viên các Cục, Vụ thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Tổng Cục Thủy lợi; Viện Kinh tế Xây dựng - Bộ Xây dựng; Trường Đại học Thủy lợi; Các Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, Bắc Nam Hà; Tổ chức Oxfam. Về phía Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam có Q. Giám đốc Viện PGS.TS. Nguyễn Vũ Việt, Phó Giám đốc Viện GS.TS. Trần Đình Hòa, Phó Giám đốc Viện PGS.TS. Nguyễn Tùng Phong; các cán bộ nguyên là lãnh đạo Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam qua các thời kỳ; lãnh đạo và chuyên viên các Ban chức năng của Viện; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện; Công đoàn và Đoàn Thanh niên Viện, cùng toàn thể các cán bộ viên chức của Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi qua các thời kỳ.
IWEM.gov.vn xin được trích toàn văn bài phát biểu của PGS.TS Đoàn Thế Lợi, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý thủy lợi trong ngày kỷ niệm trang trọng này.
I. Quá trình xây dựng và phát triển
Viện kinh tế và Quản lý thủy lợi tiền thân là Ban Tổ chức và Cải tiến quản lý kinh tế thuộc Bộ Thủy lợi, chính thức thành lập và đi vào hoạt động từ năm 1979; sau 35 năm xây dựng và phát triển, trải qua nhiều bước thăng trầm với nhiều khó khăn và thách thức, Viện đã không ngừng phát triển, ngày càng lớn mạnh và có nhiều đóng góp quan trọng trong nghiên cứu khoa học kinh tế và quản lý thủy lợi; xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách, chiến lược; phòng chống giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường sinh thái góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp, phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tập thể cán bộ, viên chức đã, đang làm việc với Viện qua các thời kỳ tự hào về những bước phát triển của Viện trong suốt 35 năm xây dựng và phát triển.
Sau ngày đất nước thống nhất, Việt Nam bước vào giai đoạn mới, giai đoạn xây dựng và phát triển kinh tế, với nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là tập trung cao độ mọi nguồn lực để đưa nông nghiệp phát triển một cách toàn diện, mạnh mẽ và vững chắc; công tác thủy lợi được xác định là tiền đề quan trọng nhất để phát triển nông nghiệp. Đại hội đảng lần thứ IV đã xác định "phải dấy lên một phong trào cách mạng rộng lớn.....tiến quân mạnh mẽ vào mặt trận thuỷ lợi". Đảng, Nhà nước và nhân dân đặt ra nhiệm vụ to lớn cho ngành thủy lợi trong bối cảnh hết sức khó khăn, khi nền kinh tế nước ta đã kiệt quệ sau chiến tranh ác liệt, hạ tầng thủy lợi vốn đã nghèo nàn lại bị tàn phá, hư hỏng xuống cấp, lực lượng cán bộ, nhân viên của ngành thủy lợi vừa thiếu lại chưa có nhiều kinh nghiệm trong quản lý kinh tế, tổ chức và quản lý sản xuất....
Trước thách thức đó, năm 1976 Bộ Thủy lợi đã thành lập Ban Tổ chức và Cải tiến quản lý kinh tế gồm các chuyên gia kinh tế và quản lý ở các đơn vị trực thuộc và một số lưu học sinh vừa được đào tạo ở nước ngoài về. Ban có nhiệm vụ tham mưu giúp Bộ trưởng lãnh đạo, chỉ đạo điều hành về nhiệm vụ đổi mới tổ chức, cải tiến quản lý kinh tế; nghiên cứu xây dựng chính sách và chiến lược phát triển ngành thủy lợi.
Sau hơn 2 năm hoạt động, nhận thấy vai trò và tầm quan trọng của công tác nghiên cứu chính sách chiến lược; kinh tế và quản lý thủy lợi, ngày 6/3/1979 Hội đồng Chính phủ (nay là Chính phủ) chính thức thành lập Viện Kinh tế Thủy lợi theo đề nghị của Bộ Thủy lợi. Viện Kinh tế Thủy lợi là một trong 2 Viện nghiên cứu khoa học đầu ngành của Bộ Thủy lợi. Viện đã được Bộ giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng về nghiên cứu đề xuất phương án quản lý kinh tế, quản lý sản xuất; cơ chế tài chính, hạch toán kinh tế; chính sách vật tư, giá cả, lao động, chính sách thủy lợi phí; cơ chế chính sách quản lý đầu tư và quản lý khai thác công trình thủy lợi. Viện còn là cơ quan giúp Bộ tổng kết đánh giá, nghiên cứu đề xuất chiến lược, kế hoạch phát triển dài hạn, trung hạn; tổ chức hướng dẫn bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ về kinh tế và quản lý kinh tế trong ngành thủy lợi.
Đây là giai đoạn đầu tiên đặt nền móng phát triển lĩnh vực nghiên cứu khoa học về chính sách chiến lược, kinh tế và quản lý thủy lợi; xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học kinh tế, quản lý chuyên ngành, gắn công tác nghiên cứu với tham mưu xây dựng chính sách chiến lược ở cả tầm vĩ mô và vi mô. Luận giải các vấn đề khoa học về quản lý, khai thác và bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước có hiệu quả; tiếp cận và ứng dụng các thành tựu về khoa học quản lý, quản trị tiên tiến trên thế giới vào Việt Nam.
Cuối năm 1991, thực hiện Nghị quyết số 109 Hội đồng Bộ trưởng, Bộ Thủy lợi đã sáp nhập Viện kinh tế Thủy lợi với Viện nghiên cứu khoa học thuỷ lợi và đổi tên thành Viện nghiên cứu khoa học và Kinh tế Thủy lợi, đồng thời thành lập Trung tâm kinh tế trên cơ sở nhiệm vụ, tổ chức của Viện kinh tế Thủy lợi trước đây. Đến năm 2007, Thủ Tướng Chính phủ thành lập Viện kinh tế và Quản lý thuỷ lợi thuộc Viện khoa học thuỷ lợi Việt Nam. Viện Kinh tế và Quản lý thủy lợi được giao thêm nhiều chức năng và nhiệm vụ mới cho phù hợp với giai đoạn phát triển mới. Viện là đơn vị sự nghiệp công lập có chức năng nghiên cứu khoa học về kinh tế, quản lý, thể chế chính sách chiến lược, định mức kinh tế kỹ thuật; nghiên cứu khoa học phục vụ các dịch vụ công ích của nhà nước; tham gia đào tạo sau đại học và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuỷ lợi, thuỷ điện, đê điều, nước sạch nông thôn.
Ngoài các nhiệm vụ nghiên cứu, Viện là cơ quan đề xuất, tham gia xây dựng, soạn thảo cơ chế chính sách, văn bản hướng dẫn, quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn.... phục vụ công tác quản lý nhà nước của ngành.
Đến nay, Tổ chức bộ máy của Viện đã được củng cố và phát triển với 6 đơn vị trực thuộc (gồm 03 Phòng nghiên cứu, 02 Phòng chức năng và 01 Trung tâm tư vấn) với trên 45 cán bộ khoa học (biến chế, hợp đồng dài hạn và ngắn hạn), trong đó có 1 phó giáo sư, 1 nghiên cứu viên cao cấp, 4 tiến sỹ và 17 thạc sỹ, số còn lại đều là kỹ sư, cử nhân. Cơ sở vật chất nghiên cứu của Viện ngày càng phát triển giúp Viện hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu được giao.
Trong quá trình xây dựng và phát triển, Viện kinh tế và Quản lý Thủy lợi được Nhà nước đã trao tặng Huân chương lao động hạng 3; Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trao tặng nhiều băng khen. Nhân dịp kỷ niệm 35 năm thành lập, Thủ tướng Chính phủ đã tặng bằng khen cho tập thể cán bộ Viện.
Sau 35 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt từ năm 2010 đến nay, Viện đã đạt được một số kết quả nổi bật như sau:
II. Một số kết quả nổi bật đã đạt được từ năm 2010 đến nay
1) Về nghiên cứu khoa học và chuyển giao kết quả nghiên cứu:
Từ 2009 - 2014, Viện đã chủ trì thực hiện 18 đề tài cấp Bộ, 14 nhiệm vụ tiêu chuẩn, quy chuẩn và hàng chục đề tài nghiên cứu cấp tỉnh như:
-Nghiên cứu cơ sở khoa học xây dựng giá nước của các công trình thuỷ lợi;
-Nghiên cứu đổi mới cơ chế quản lý các hệ thống thuỷ lợi theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước;
-Nghiên cứu xây dựng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội trong các dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp hiện đại hoá công trình thuỷ lợi;
-Nghiên cứu chính sách và giải pháp để chuyển giao công tác quản lý các công trình thủy nông cho cộng đồng người sử dụng nước;
- Nghiên cứu hài hòa tiêu chuẩn phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế;
- Nghiên cứu mô hình quản lý thủy lợi hiệu quả và bền vững phục vụ nông nghiệp và nông thôn;
- Nghiên cứu thuỷ lợi phí và chính sách thuỷ lợi phí trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế Quốc tế;
- Nghiên cứu cơ sở khoa học và cơ chế đấu thầu quản lý các hệ thống thuỷ nông;
- Nghiên cứu xây dựng Quy chế quản lý chất lượng công trình thuỷ lợi;
- Nghiên cứu phân cấp quản lý khai thác công trình thủy lợi;
- Nghiên cứu xây dựng Quy chế đặt hàng trong quản lý khai thác công trình thuỷ lợi;
- Nghiên cứu quy định năng lực của tổ chức cá nhân tham quản lý khai thác công trình thủy lợi;
- Nghiên cứu tính dễ bị tổn thương của cộng đồng và kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu.v.v. Hầu hết các kết quả nghiên cứu cụa Viện đã được cụ thể hóa và ban hành thành các văn bản quy phạm pháp luật phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Viện đã chủ trì xây dựng để Bộ ban hành 04 thông tư, 14 quyết định và tham gia xây dựng nhiều văn bản hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ khác về cơ chế chính sách trong đầu tư xây dựng và quản lý khai thác công trình thủy lợi, nước sạch nông thôn như: Thông tư 56/2010/TT-BNNPTNT về Quy định một số nội dung trong hoạt động của các tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi; thông tư 65/2009/TT-BNNPTNT về Hướng dẫn tổ chức hoạt động và phân cấp quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi; Thông tư 40/2011/TT-BNNPTNT về Quy định năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, khai thác công trình thủy lợi; Quyết định 2891/QĐ-BNN-TL ngày về Hướng dẫn xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật trong công tác quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi; và các quyết định ban hành định mức khoan phụt vữa áp lực cao; đinh mức thiết kế cơ khí; định mức thí nghiệm mô hình thủy lực công trình thủy lợi; định mức trồng cây chắn sóng, bảo vệ đê biển; định mức thi công bê tông cánh tràn Piano; định mức đắp đập đất khu vực Tây Nguyên....
Viện tham gia các Ban soạn thảo xây dựng cơ chế chính sách của ngành như: xây dựng Luật Thủy lợi; Xây dựng Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công-tư; Chính sách khuyên khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư xây dựng công trình nước sạch nông thôn; Xây dựng đề án tái cơ cấu ngành thủy lợi và nâng cao hiệu quả quản lý khai thác công trình thủy lợi...
Ngoài các nhiệm vụ của Bộ giao, Viện luôn phối hợp chặt chẽ với các địa phương như Sở NN&PTNT, Chi Cục Thủy lợi, Công ty Quản lý KTCT thủy lợi và các Ban Quản lý đầu tư xây dựng thủy lợi nghiên cứu, tư vấn tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về cơ chế chính sách quản lý trong quản lý. Trong 5 năm qua, Viện đã thực hiện 87 nhiệm vụ tư vấn, nhờ đó đã nâng cao hiệu quả hoạt động, quản lý chặt ngân sách nhà nước.
Nhiều kết quả nghiên cứu đã được đăng tải trên các tạp chí khoa học có uy tín trong và ngoài nước như Tạp chí Nông nghiệp và PTNT, Tạp chí Khoa học và Công nghệ thủy lợi, Tạp chí Tài nguyên nước; Tuyển tập Báo cáo khoa học tại Hội nghị hội thảo và các báo nông nghiệp, tiền phong.... .Từ 2010 đến nay đã đăng tải 18 công trình khoa học (trên các tạp chí khoa học); xuất bản 1 cuốn sổ tay và đăng tải 8 bài báo.
Viện đã phối hợp với các chuyên gia của FAO, Ngân hàng thế giới biên soạn cuốn sách “Cải cách nền nông nghiệp có tưới ở Việt Nam”; phối hợp với tổ chức Oxfam Anh biên soạn "Sổ tay hướng dẫn cộng đồng quản lý xây dựng công trình nước sạch và vệ sinh môi trường ứng phó khẩn cấp sau thảm họa thiên tai".
2) Về đào tạo và hợp tác quốc tế.
Viện đã có một bước phát triển vượt bậc và đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận, cụ thể:
- Về đào tạo: Hầu hết các cán bộ của Viện đều được cử đi đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ như tiến sỹ, thạc sỹ; đào tạo nghiệp vụ định giá, quản lý dự án, đấu thầu, kế toán, quản lý hành chính; đào tạo ngoại ngữ;... Đến nay 95 % cán bộ đều tốt nghiệp đại học, trong đó có 01 Phó giáo sư, 01 NCV cao cấp, 04 tiến sĩ, 15 thạc sỹ.... nhiều cán bộ khác đang học cao học.
Hợp tác với trường Đại học Copenhagen Đan mạch hướng dẫn thành công 1 tiến sỹ và 01 thạc sỹ người Hà Lan. Cộng tác với Đại học Thủy lợi, Đại học kinh tế quốc dân hướng dẫn nhiều nghiên cứu sinh và học viên thạc sỹ.
Đặc biệt trong mấy năm gần đây Viện phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Thủy lợi tổ chức nhiều khóa đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ nâng cao năng lực thể chế về quản lý khai thác công trình thủy lợi cho các cán bộ ở địa phương. Từ năm 2011 đến nay đã tham gia 14 khóa đào tạo với hàng ngàn học viên. Đây là những hoạt động thiết thực góp phần nâng cao năng lực thể chế chính sách cho cán bộ quản lý khai thác công trình thủy lợi địa phương.
- Về hợp tác quốc tế: Không ngừng mở rộng hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế như Ngân Hàng Thế giới (WB), Bộ Ngoại Giao và Thương mại Úc (DFAT), Ngân hàng châu á (ADB); Tổ chức Đông Tây hội ngộ (EMW); Cơ quan phát triển quốc tế Đan Mạch(DANIDA), các tổ chức OFAM,.... Các dự án do Viện thực hiện đều được đánh giá rất cao, nhờ đó vài trò, vị thế và uy tín của Viện ngày càng được nâng cao
Ngoài ra, Viện còn tổ chức nhiều đoàn cán bộ đi nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm về cơ chế chính sách quản lý thủy lợi với các nước phát triển như Hà Lan, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Đài Loan..v.v và mở rộng quan hệ hợp tác nghiên cứu khoa học.
III. Về các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2015-2020
Trong bối cảnh cả nước đang nổ lực thực hiện tái cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh, Ngành nông nghiệp đang quyết liệt thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp đòi hỏi ngành thủy lợi phải có bước chuyển biến lớn đặc biệt là về thể chế chính sách mới đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới của Chính phủ và Bộ NN&PTNT giao. Trong phạm vi chức năng nhiệm vụ của Viện, trong giai đoạn từ năm 2015 -2020 Viện đã xác định một số nhiệm trọng tâm sau đây:
1) Về hoàn thiện tổ chức bộ máy: Kiện toàn và củng cố tổ chức bộ máy cho phù hợp với hoạt động nghiên cứu về thể chế chính sách chiến lược, xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước theo Nghị định 115. Củng cố, phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học về kinh tế và quản lý có trình độ chuyên môn giỏi, có tâm huyết và nhiệt tình, đủ năng lực đề xuất và thực hiện tốt các nhiệm vụ nghiên cứu do Bộ Nông nghiệp & PTNT giao. Phấn đấu đến năm 2020, trên 70 % cán bộ KH của Viện có trình độ trên đại học, trong đó có 20 % có trình độ tiến sĩ; tất cả các cán bộ nghiên cứu phải thông thạo ít nhất một ngoại ngữ.
2) Về các nhiệm vụ nghiên cứu trong tâm: Tập trung nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý khai thác công trình thủy lợi, đê điều, nước sạch nông thôn để vận hành theo cơ chế thị trường tạo bước đột phá nâng cao hiệu quả, năng lực hoạt động của các công trình hiện có như:
- Khung chính sách để chuyển các doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi hoạt động theo cơ chế thị trường; Mô hình tổ chức và cơ chế quản lý thủy lợi vùng ĐBSCL; quản lý vận hành các hồ đập Tây Nguyên; mô hình và cơ chế quản lý các công trình cấp nước tập trung nông thôn phù hợp với từng vùng miền
- Khung chính sách thúc đẩy đầu tư theo hình thức đối tác công-tư, huy động khu vực tư nhân tham gia đầu tư trong lĩnh vực thủy lợi và nước sạch nông thôn;
- Khung chính sách hỗ trợ củng cố, phát triển thủy nông cơ sở và quản lý công trình nước sạch nông thôn; phát huy vai trò chủ thể của người dân, sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương với xây dựng nông thôn mới;
- Nghiên cứu đề xuất sửa đổi đổi chính sách miễn giảm thủy lợi phí; Chính sách thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiên tiến phục vụ nên nông nghiệp có tưới, tưới tiết kiệm nước và giảm phát thải khí nhà kính, công nghệ dự báo và cảnh báo phòng chống thiên tai;
- Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền quản lý đầu tư xây dựng; cơ chế quản lý các dự án PPP phù hợp với tính đặc thù của ngành;
- Xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các định mức kinh tế kỹ thuật chuyên ngành.
3) Về hợp tác quốc tế: Mở rộng hợp tác, liên kết với các tổ chức trong và ngoài nước trong nghiên cứu, phân tích chính sách và chia sẻ thông tin.
4) Về đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiên cứu: Đề xuất Bộ NN&PTNT quan tâm đầu tư mở rộng và nâng cấp cơ sở làm việc tương xứng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy tạo môi trường làm việc tốt cho cán bộ và chuyên gia.
Phấn đấu đến năm 2020, Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi trở thành đơn vị nghiên cứu khoa học đầu ngành về nghiên cứu chính sách chiến lược, kinh tế và quản lý có uy tín cao ở các trong và ngoài nước
Một số hình ảnh Hội nghị
Bà Nguyễn Thị Phương Lan, Phó Trưởng phòng Thi đua khen thưởng, Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ NN&PTNT công bố quyết định khen thưởng tại Hội nghị
PGS.TS. Đinh Vũ Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ KHCN&MT, Bộ NN&PTNT trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi
PGS.TS. Nguyễn Vũ Việt, Bí thư Đảng ủy, Q. Giám đốc Viện KHTLVN trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Viện trưởng và Phó Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi
PGS.TS. Nguyễn Vũ Việt trao bằng khen của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cho các cán bộ thuộc Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi
Chụp ảnh lưu niệm cùng các cán bộ qua các thời kỳ tại Hội nghị
PGS.TS Đoàn Thế Lợi, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi phát biểu tại Hội nghị
GS.TS. Đào Xuân Học, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, nguyên Giám đốc Viện KHTLVN phát biểu tại Hội nghị
PGS.TS. Lê Mạnh Hùng, Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục Thủy lợi nguyên Giám đốc Viện KHTLVN phát biểu tại Hội nghị
PGS.TS. Nguyễn Vũ Việt, Quyền Giám đốc Viện KHTLVN phát biểu tại Hội nghị
Ông Đinh Vũ Thanh, Phó vụ trưởng Vụ KHCN&MT, Bộ NN&PTNT phát biểu tại Hội nghị
TS. Đặng Ngọc Hạnh, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi phát biểu tại Hội nghị
.jpg)
TS. Trần Văn Đạt, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi phát biểu tại Hội nghị
Ông Nguyễn Tấn Vinh, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng, phát biểu tại Hội Nghị
Toàn cảnh Hội nghị
